SRI LANKA

Inny świat.
Ok. 10 godzin lotu dzieli nas, Europejczyków, od tropikalnej wyspy Sri Lanka, której południowy kraniec oddalony jest o zaledwie 6 stopni szerokości geograficznej od równika. Komu lot wydawał się zbyt długi, niech pamięta o generacjach podróżników, od Portugalczyków, Holendrów aż po Anglików, którzy potrzebowali wielu miesięcy, by dotrzeć do Kolombo. Sri Lanka znajduje się obecnie w okresie przełomowym. Tu, gdzie jeszcze przed kilkudziesięciu laty biały człowiek kojarzony był przede wszystkim z osobą nadzorcy plantacji lub surowego gubernatora, obecnie przybywają rzesze białych w poszukiwaniu wypoczynku. Europejczyk, przyzwyczajony do szarości betonowych murów, dotarłszy na Sri Lankę, styka się przede wszystkim z bujną, pełną barw roślinnością, palmami kokosowymi i typowym dla tego regionu gwarem.
Kto jest przywiązany do europejskiego standardu życia, temu w zupełności wystarczy pobyt w hotelu. Życzliwa, uśmiechnięta obsługa z pewnością zadba o wszelkie wygody gości. Niezawodna, piękna pogoda również przyczyni się do spędzenia udanego urlopu. Warto jednak pamiętać o tym, że kto wypoczywa głównie na plaży, dzieląc wolny czas pomiędzy morze i bar hotelowy, ten pozbawia siebie możliwości poznania naprawdę fascynującego kraju, jakim jest Sri Lanka.

.kraj fascynacji
Właśnie tutaj mają Państwo okazję zobaczyć niezwykłą mozaikę, na którą składają się stara Azja, europejski kolonializm i nowoczesność. Na Sri Lance sadzi się kokosy, kauczuk, herbatę i ryż, wznosi modły do Buddy, Allacha, Siwy i Boga chrześcijan. Tropikalny klimat wyczuwalny jest we wszystkich swoich odmianach, od wilgotnego i gorącego na wybrzeżu po umiarkowanie chłodny w górach. Wszędzie można spotkać bosych lub odzianych w proste sandały, sarong i sari, drobno zbudowanych Lankijczyków. Nietrudno jest nawiązać z nimi kontakt. Wystarczy nauczyć się odróżniać "zawodowych przyjaciół" kręcących się zwykle wokół hoteli od zwykłych mieszkańców zajętych swoimi codziennymi sprawami. Niezwykłą atmosferę Sri Lanki można poczuć podczas wycieczek. Duże znaczenie turystyczne ma nie obecna stolica Kolombo, ale Kandy, jedna z dawnych stolic kraju. W przeciwieństwie do Kolombo, które oferuje odwiedzającym głównie nowoczesność, Kandy, położone w głębi kraju, na wysokości 500 m, jest religijnym centrum kraju. W jednej ze świątyń znajduje się ząb Buddy, czczony jako relikwia przez wyznawców buddyzmu.
Kandy może także pochwalić się jednym z najbardziej kolorowych targów w kraju. Można tu kupić owoce, które wielkością i intensywnością barw zachwycają nawet rozpieszczonych Europejczyków, tysiące przypraw, materiałów i upominków.
Przeszłością stolicy może poszczycić się także Galle. W czasach Holendrów, którzy objęli wyspę w posiadanie po Portugalczykach, Galle było centrum wyspy. Warto obejrzeć spokojną starówkę i holenderski kościół. W podłodze świątyni znajdują się kamienie nagrobkowe, takie same, jakie można znaleźć w wielu kościołach w Holandii. Nowa część Galle z małymi domkami i targami ukazuje swoje typowo lankijskie oblicze.
Niezwykle ciekawym doświadczeniem są podróże autobusami. Trasa do Galle prowadzi częściowo wzdłuż wybrzeża. Na uwagę zasługuje m.in. Ambalangoda, gdzie wytwarza się drewniane maski.
Do Kandy wiedzie jedna z najpiękniej położonych linii kolejowych na świecie. Pociąg jedzie przez bezkresne, wilgotne pola ryżowe, w których odbija się słońce, mijając po drodze lasy bambusowe i dając pasażerom możliwość podziwiania wspaniałych gór.
Na Sri Lance można kupić wiele pamiątek. Bogactwo oferty zaspokoi wszelkie gusta: od drewnianych figurek słoni Perahera po wysokokaratowe szafiry. Nie obowiązują stałe ceny, handel polega na targowaniu się. Jeśli mają Państwo sporo wyczucia w tej materii, z pewnością uda się zakupić wiele pamiątek po bardzo korzystnych cenach.
W hotelach i poza nim rządzi "król rupia". Jej wartość jest trudna do określenia. System cen i kosztów nie da się porównać z europejskim.
Kraj pod wodzą zorientowanej na Zachód pani prezydent stara się przyspieszyć rozwój gospodarczy. Antagonizmy pomiędzy Syngalezami a Tamilami oraz szybki przyrost ludności nie pomagają jednak w rozwiązywaniu najbardziej palących problemów. Mimo to w ostatnich latach udało się ustabilizować nieco sytuację gospodarczą kraju. Znaczącą rolę odegrała przy tym turystyka.

Informacje od A do Z

Filmowanie i fotografowanie
Podczas wycieczek objazdowych przewodnik wycieczki ma pozwolenie na fotografowanie klasycznych atrakcji i zabytków. Jedynie w świątyni, gdzie przechowywany jest ząb Buddy (Kandy), fotografowanie wiąże się z uiszczeniem niewielkiej opłaty.
W świątyni skalnej w Dambulli obowiązuje zakaz fotografowania.
Podróżując po Sri Lance na własną rękę, trzeba uzyskać specjalne pozwolenie na fotografowanie w Anuradhapurze, Polonnaruwie i Sigiriyi w Muzeum Archeologicznym lub/ oraz w Archeological Office.
Materiały fotograficzne można kupić w większych hotelach oraz w niektórych sklepach w Kolombo i Kandy. Radzimy unikać kupowania filmów do slajdów podczas wycieczek objazdowych, ponieważ ze względu na przechowywanie w wysokiej temperaturze nie nadają się one zwykle do wykorzystania.
Filmy można wywołać w ciągu 24 godzin w Photocrome, 89 Galle road, Colombo 3 (Bambalapitiya), tel.: 58 06 21.
Laboratorium specjalistyczne, gdzie można wywołać slajdy: Photo M3 2 1/1, Gnanarha Prdeepa Mawatha, Colombo 8.

Folklor
Pokazy folklorystyczne są częścią programu animacyjnego oferowanego przez hotele. Przedstawienia z tańcami Kandy oraz występy grup folklorystycznych można oglądać także podczas wycieczek objazdowych i wycieczek do Kandy.

Informacja turystyczna
Informacji turystom udziela Ceylon Tourist Board. W biurze przy 80, Galle Road, Colombo 3, można także otrzymać broszury informacyjne. Tel.: (01) 43 70 59 i 43 70 55.

Napięcie w sieci
Wynosi zazwyczaj 220 lub 230 V. Mimo to prosimy zwrócić uwagę na wszelkie wskazówki dotyczące korzystania z sieci w pokojach hotelowych.
Uwaga: trzybiegunowe wtyczki starego typu, które można jeszcze znaleźć w kilku hotelach, należy odbezpieczyć, wkładając w górny otwór ołówek lub długopis.

Napiwki
Należy wręczać je tylko wtedy, gdy jest się zadowolonym z usługi. Bagażowy powinien otrzymać nie mniej niż 20 LKR za jedną sztukę bagażu, pokojówka ok. 150 LKR tygodniowo. Do rachunków w hotelu i taksówce należy doliczyć ok. 10% napiwku.

Poczta
Orientacyjne opłaty pocztowe:
Karta lotnicza   14 LKR
List lotniczy  20 LKR
Czas dostarczenia korespondencji do Europy wynosi 5-8 dni. Znaczki pocztowe można kupić w recepcji.
Główny Urząd Pocztowy (General Post Office) w Kolombo Fort, Janadhipathi Mawatha, otwarty jest przez całą dobę.
Na listach i kartkach trzeba koniecznie umieścić dopiski "Airmail" oraz "Poland".

Przedmioty wartościowe
Pieniądze, paszport i inne przedmioty wartościowe należy zdeponować w sejfie hotelowym. Podobnie jak na całym świecie, również lankijscy właściciele hoteli nie ponoszą odpowiedzialności za kradzieże w pokojach.

Przedstawicielstwa dyplomatyczne
Brak placówki dyplomatycznej. Ambasador RP w New Delhi (Indie) akredytowany jest również w Demokratycznej Socjalistycznej Republice Sri Lanki.
Ambasada RP w Indiach
50-M Shantipath, Chanakyapuri, 110021 New Delhi
tel. 0-09111 688 92 11, 467 91 61, 467 91 58
faks 0-09111 687 19 14

Różnica czasu
Zimą + 5 godzin.
Latem + 4 godziny.

Telefon
Central Telegraph Office znajduje się w Kolombo Fort, Lower, Chatham Street, i czynny jest przez całą dobę.
Trzyminutowa rozmowa z Europą kosztuje ok. 800 LKR.
Telefonując z hotelu, należy pamiętać o tym, że pobierają one prowizję. O jej wysokość należy zapytać w recepcji.
W niektórych hotelach podczas wycieczek objazdowych nie ma możliwości zatelefonowania do Europy.

Waluta i wymiana pieniędzy
Jednostką monetarną Sri Lanki jest rupia lankijska (LKR). W obiegu są zarówno monety, jak i banknoty.
Nominały monet: 5, 10, 25 i 50 centów, 1, 2 i 5 rupii.
Nominały banknotów: 10, 20, 50, 100, 200, 500 i 1000 rupii.
Pieniądze można wymienić w recepcji większości hoteli. Kurs jest tylko nieznacznie niższy niż w bankach.
Banki czynne są od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00-14.30. W soboty i niedziele banki są zamknięte.
Do wymiany pieniędzy potrzebny jest paszport. Kwit wymiany należy zachować aż do wyjazdu.
Wymiana pozostałych rupii przed wyjazdem możliwa jest tylko w Bank of Ceylon na lotnisku. Ponieważ zarówno wwóz, jak i wywóz waluty krajowej jest zabroniony, nie ma możliwości wydania pozostałych rupii w sklepie wolnocłowym (Duty Free Shop)

Woda pitna
Woda wodociągowa nie nadaje się do picia. Należy na to zwracać uwagę przede wszystkim podczas wycieczek po Sri Lance. W każdym hotelu i gospodzie można kupić wodę mineralną. Zamawiając wodę mineralną, otrzymają Państwo wodę niegazowaną w plastikowych butelkach. Bez obaw można także pić tzw. iced water, przynoszoną w dzbankach do pokoju hotelowego. W polecanych przez nas hotelach można bez większych obaw pić napoje z kostkami lodu i jeść sałatki.

Podróżując po Sri Lance

Wycieczki rowerowe
Niektóre hotele lub prywatne firmy zajmują się wypożyczaniem rowerów. Jest to tania i zdrowa przyjemność. Co prawda zasięg tego typu wycieczek nie będzie zbyt duży, ale nawet rowerem można szybko dostać się w rejony rzadko odwiedzane przez turystów, a przez to niezwykle interesujące.

Taksówki
Wprawdzie przejazdy taksówkami podrożały w ostatnim czasie, ale i tak są stosunkowo tanie. W Colombo jest wiele korporacji taksówkowych o podobnym poziomie cen (tel.: 01/68 86 88 lub 01/94 29 42). Niewiele taksówek jest wyposażonych w taksometry, dlatego radzimy ustalić cenę przejazdu przed rozpoczęciem podróży.

Wynajem samochodu
Ze względu na ruch lewostronny oraz odmienne od naszych interpretacje zasad ruchu obowiązującego na Sri Lance odradzamy wynajem samochodu.

Pamiątki
Prosimy zachować ostrożność przy kupowaniu roślin lub wyrobów pochodzenia zwierzęcego i nie dać się zwieść zapewnieniom sprzedawcy ani przedkładanym certyfikatom.
Istnieje bowiem duże prawdopodobieństwo, że roślina bądź zwierzę objęte są konwencją waszyngtońską o ochronie gatunków lub też nie będzie możliwości wwozu tego rodzaju pamiątek do Polski. Urząd celny w Polsce, a także celnicy lankijscy mogą zarekwirować pamiątki lub wymierzyć karę grzywny, jeśli nie przedłożą Państwo odpowiednich urzędowych zezwoleń i dokumentów przewozowych.
Aby kupić towary po naprawdę korzystnej cenie, trzeba umieć się targować. Na Sri Lance można po niższych niż gdzie indziej cenach kupić kamienie szlachetne, batiki i maski drewniane.

Antyki
liczących sobie ponad 50 lat nie wolno wywozić ze Sri Lanki. Ograniczeniom podlega także wywóz rzadkich książek, ręcznie zapisanych liści palmowych oraz rzadkich materiałów antropologicznych. W przypadku wywozu okazów archeologicznych i antyków urzędy celne żądają zezwolenia pełnomocnika rządu ds. archeologii (Archaeological Commissioner), w przypadku wywozu rzadkich książek i ręcznie zapisanych liści palmowych - zezwolenia dyrektora archiwów (Director of Archives).

Kamienie szlachetne
Kamienie szlachetne i biżuterię na własny użytek można wywozić bez cła za okazaniem dowodu zakupu.

Czerwone złoto
9-karatowe = 333, 14-karatowe = 545, 18-karatowe = 750, 22-karatowe = 985. Czerwone złoto nie nadaje się do osadzania w nim kamieni szlachetnych.

Białe złoto
75% złota i 25% palladu oraz niklu.

Batik
W Indonezji, Indiach i na Sri Lance dobrze rozwinięta jest technika batikowa. Na materiale bawełnianym, rzadziej jedwabnym rysuje się motyw, po czym barwi go, nakładając na przemian wosk i farby. Wartość batiku zależy od ilości zużytych farb, ich jakości oraz od samego projektu.

Herbata
Ze Sri Lanki można wywieźć bez cła maks. 3 kg herbaty. Chcąc wywieźć herbatę w ilościach przekraczających ten limit, należy uzyskać zezwolenie Tea Board.

Pomoc lekarska
Jeśli zajdzie potrzeba skorzystania z porady lekarskiej, prosimy powiadomić recepcję hotelu. W niemal każdym hotelu jest zatrudniony lekarz. Porada lekarska jest płatna w gotówce na miejscu.
Lekarz internista, dr Navarathnam, tel.: (01) 57 33 22, (01) 57 35 77.
Lekarz stomatolog, dr Asoka Ratnayake, 207/8 Dhamapala Mawatha, Colombo 7, tel.: (01) 69 25 62.
Jeżeli zawarli Państwo ubezpieczenie kosztów leczenia za granicą, należy poprosić lekarza o wystawienie szczegółowego rachunku, potrzebnego do uzyskania zwrotu kosztów porady lekarskiej.

Apteki
Leki można kupić w aptekach oznaczonych czerwonym krzyżem i w drogeriach.

Geografia

Niziny południowego zachodu
Warunki naturalne Tereny nizinne, na wschodzie przechodzące w pagórkowate. Największa średnia opadów wczesnym latem, najmniejsza średnia opadów w styczniu i lutym.

Gospodarka
Plantacje kokosów i całoroczna uprawa ryżu, na wybrzeżu rybołówstwo. W aglomeracji Kolombo rozwijający się przemysł. W regionach z plażami turystyka.

Ludność
Największa gęstość zaludnienia w strefie przybrzeżnej od Negombo do Galle (ok. 780 osób na km2). Wielonarodowościowa struktura ludności. Przeważają Syngalezi wyznania buddyjskiego i chrześcijańskiego. W regionie Kolombo żyje także dużo Tamilów i mniejszości indyjskich, w Galle i Negombo - sporo muzułmanów.

Niziny wschodu i północnego wschodu
Warunki naturalne Rzeźba pagórkowata. Pora deszczowa trwa od października do stycznia/lutego, jednakże nie na całym omawianym terenie. Wokół Mannar i Dżafny rozciąga się półpustynia, a na południowym wschodzie ciernista dżungla.

Gospodarka
Uprawa ryżu, uprawa warzyw dobrze znoszących suchy klimat, przede wszystkim chili, cebuli i kukurydzy. Hodowla kóz przez Hindusów i bydła przez muzułmanów.

Ludność
Niewielka gęstość zaludnienia. Tamilowie wyznający hinduizm w regionie Dżafny, Tamilowie wyznający islam oraz Burgowie w regionie Batticaloy.

Wyżyny
Warunki naturalne Rozległe wyżyny. Opady przez cały rok. Maksymalna średnia opadów w kwietniu, maju, czerwcu.

Gospodarka
Plantacje kauczuku i herbaty. W zależności od wysokości tarasowe uprawy ryżu. Uprawa ziół przyprawowych wokół Matale i Kandy. Uprawa warzyw europejskich na wysokości 1500-2050 m. Ogródki przydomowe i sady owocowe.

Ludność
Średnia gęstość zaludnienia. Najwięcej ludności żyje wokół Matale i Kandy. Syngalezi, szczególnie w dolinie Matale dużo muzułmanów. Tamilowie wyznający hinduizm, wokół plantacji herbacianych głównie Tamilowie pochodzenia indyjskiego.

Kilka ważnych uwag
Czego nie lubią Lankijczycy
Mieszkańcy Sri Lanki są przyjaźnie nastawieni do turystów i bardzo uprzejmi. Nie lubią jednak, gdy uraża się ich uczucia religijne. Turyści mogą wprawdzie zwiedzać świątynie buddyjskie i hinduistyczne, ale źle widziane jest głośne i lekceważące zachowanie w miejscach kultu.
Sri Lanka jest wymarzonym krajem dla amatorów fotografii, gdzie również rdzenni mieszkańcy chętnie pozwalają sobie robić zdjęcia. Mimo to należy wykazać się dużym taktem podczas robienia zdjęć z udziałem Lankijczyków. Surowo zabronione jest pozowanie do zdjęć na tle świątyń i obiektów kultu religijnego.
Podróżując po kraju, należy zwrócić uwagę na stosowny strój, który nie powinien odkrywać zbyt wiele. Zabronione są również kąpiele i opalanie się nago lub w stroju topless.

Pełnia Księżyca bez alkoholu
Fakt, że spędzają Państwo urlop w kraju buddyjskim, zauważą Państwo najpóźniej w wieczór podczas pełni Księżyca, kiedy barman nie poda Państwu zamówionego ginu, a kelner - piwa do posiłku. W dniu Poya zabroniony jest bowiem wyszynk alkoholu. Według buddystów w dniu pełni narodził się Budda, również w dniu pełni doznał objawienia, a także umarł. Dlatego, by uczcić pamięć proroka, w czasie pełni nie serwuje się i nie pije alkoholu. Wyznawcy buddyzmu nie są ascetami. Ich religia, w przeciwieństwie do islamu, nie zabrania im wypicia kieliszka rumu czy szklanki piwa singha. Ale w tym szczególnym dniu buddyści nie piją alkoholu. Praktyka taka przypomina chrześcijański post, który polega na niespożywaniu mięsa w piątki, na pamiątkę Chrystusa, który został ukrzyżowany w tym dniu.

Powrót do kraju
Wszystko dobre, co się dobrze kończy.
Przed wyjazdem z hotelu należy pamiętać o:
. wyjęciu z sejfu hotelowego zdeponowanych w nim rzeczy
. przymocowaniu do bagażu etykietek z imieniem i nazwiskiem
. opuszczeniu pokoju zazwyczaj do godziny 12.00, tak aby pozostawić obsłudze hotelu czas na przygotowanie pokoi dla nowych gości
. uregulowaniu rachunku w recepcji
. sprawdzeniu godziny wyjazdu z hotelu na tablicy informacyjnej

Przepisy celne
Dozwolony wwóz towarów wolnych od cła do Polski.

Wyroby tytoniowe
250 papierosów lub 50 cygar, lub 250 g tytoniu, lub każdy z tych towarów w odpowiednich proporcjach.

Alkohol i napoje alkoholowe
1 litr wysoko procentowego alkoholu powyżej 22% obj. lub 2 litry wyrobów winiarskich i 5 litrów piwa.

Inne towary
Rzeczy zwyczajowo traktowanych jako upominki do wartości całkowitej 175 E (osoby powyżej 18 l.) - w tym wyrobów spirytusowych oraz napojów alkoholowych innych niż wyroby winiarskie i piwo - nie więcej niż 1 l, piwa - nie więcej niż 2 l, wyrobów tytoniowych - nie więcej niż 100 sztuk papierosów albo nie więcej niż 25 sztuk cygar lub do 100 g tytoniu; do 90 E (osoby poniżej 18 l.) - z pominięciem napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych.