JAMAJKA

Banki
Banki znajdują się najczęściej w centrach miejscowości; godziny ich otwarcia są z reguły podobne: pon.-czw. 9.00-14.00 oraz pt. 9.00-16.00.
W prawie wszystkich bankach i centrach handlowych są bankomaty, w których można podejmować pieniądze przy pomocy międzynarodowych kart kredytowych.

Energia elektryczna
Napięcie w gniazdkach wynosi 110 lub 220 wolt, radzimy zwrócić uwagę na informacje w Państwa hotelu. Konieczne są płaskie wtyczki typu amerykańskiego; łączniki pośrednie, pozwalające korzystać z wtyczek europejskich, można dostać w recepcji większości hoteli.

Język
Językiem oficjalnym jest angielski; jamajski język patios jest lokalnym dialektem - mieszanką angielskiego, hiszpańskiego i słów afrykańskich.

Klimat i ubiór
Na Jamajce panuje klimat tropikalny: temperatury wahają się między 27o i 32o C, nocami w górach jest dużo chłodniej.
Jamajczycy są pogodni i z pewnością nie pruderyjni, ale także na Jamajce nie jest dobrze widziane chodzenie w bikini czy kąpielówkach po ulicach ani przebywanie na plaży bez biustonosza.
Radzimy mieć się na baczności przed tropikalnym słońcem - nawet w pochmurne dni lepiej nie wychodzić bez nakrycia głowy!

Nagłe wypadki
W nagłych wypadkach radzimy zwracać się do recepcji hotelowej i do rezydenta (zob. 24-godzinny telefon awaryjny pod hasłem "Lokalna agencja/opieka rezydenta")

Napiwki
Każdy pracujący w usługach cieszy się z niewielkiego nawet napiwku. W restauracjach obsługa oczekuje najczęściej 10% od wysokości rachunku - pozostawionych na stole, pokojówce w hotelu kładzie się na łóżko zwykle 30-40 JA$ dziennie.
Uwaga: w następujących hotelach pracownikom nie wolno przyjmować napiwków (w przeciwnym razie stracą posadę!!): Grand Lido Braco, Swept Away, Couples Negril, Beaches Negril, Beaches Inn, Negril Gardens oraz Grand Lido Sans Souci.

Narkotyki
Marihuana (ganja) jest uprawiana i sprzedawana na dużą skalę, ale także na Jamajce posiadanie, używanie i handel narkotykami jest zabroniony i bardzo surowo karany!

Odległości
Podawane są w milach (1 mila = 1,6 km) lub w kilometrach.

Opieka medyczna
Gdyby potrzebowali Państwo pomocy lekarza, prosimy zwrócić się do recepcji hotelowej albo do rezydenta.
Rachunki za poradę lekarską muszą Państwo uregulować gotówką. Radzimy domagać się szczegółowego rachunku, który następnie będą Państwo musieli przedstawić u ubezpieczyciela w kraju.

Pamiątki
Rzeźby z drewna, kawa, wyroby z wikliny, obrazy, ozdoby ze złota i markowe zegarki oraz lokalne alkohole, jak rum czy Tia Maria są typowymi pamiątkami z Jamajki.

Poczta
Opłata za przesyłki lotnicze: pocztówka 40,- JA$. Do Europy list idzie zwykle ok. 2 tygodni.

Podatki
W niektórych sklepach i restauracjach lokalny podatek VAT (G.C.T) nie jest wliczony w cenę towaru lub usługi i jest naliczany dodatkowo.
Podatek wylotowy rządu jamajki w wysokości 1.000 JA$ od osoby jest już wliczony w cenę Państwa biletu lotniczego, z wyjątkiem niektórych lotów British Airways i Air Jamaica (w tym przypadku podatek ten jest pokrywany przez rezydenta przed Państwa odlotem).

Różnica czasu
W lecie różnica między Jamajką i Europą wynosi 7 godzin, w zimie 6 godzin.

Taxi
Dopuszczone urzędowo do ruchu taksówki i minibusy mają namalowane czerwone litery "PP". Inne pojazdy, które także kursują po wyspie, nie mają oficjalnego zezwolenia i ich pasażerowie nie są ubezpieczeni.
Ponieważ taksówkarze nie mają taksometrów, musicie Państwo cenę przejazdu ustalić koniecznie przed rozpoczęciem kursu.

Telefon
W celu uzyskania połączeń zagranicznych najlepiej zwrócić się do recepcji hotelowej. Prosimy podać nazwę kraju, numer kierunkowy i numer lokalny, pod który chcą Państwo telefonować. Cena za trzy minuty rozmowy wynosi ok. 15 USD. Tańsze są E-maile, które można wysyłać w dowolne miejsce na świecie.

Woda pitna
Standardy higieniczne na Jamajce są wysokie, wodę z kranu można zatem pić bez obaw, podobnie rzecz się ma z kostkami lodu i wodą w restauracjach.

Wycieczki fakultatywne
Informacje i rezerwacja u rezydenta. Krótki spis wycieczek znajdą Państwo na końcu tej broszury (zastrzegamy sobie możliwość dokonywania zmian).

Wymiana pieniędzy i waluta miejscowa
Walutą jamajską jest dolar jamajski (JA$), kurs wymiany jest zmienny. Wymiany (najlepiej z dolarów amerykańskich lub czeków podróżnych) można dokonać w bankach, hotelach i kantorach.
Radzimy domagać się pokwitowania wymiany i zachować je przez cały czas pobytu, ponieważ jedynie z tym pokwitowaniem możliwa jest wymiana powrotna niewydanych dolarów jamajskich. Ich wywóz z Jamajki jest zabroniony!
W wielu restauracjach, hotelach i sklepach akceptowane są międzynarodowe karty płatnicze, nierzadko można też płacić w dolarach amerykańskich, a niektóre restauracje, hotele i sklepy podają nawet ceny w USD. Karty Eurocard nie są akceptowane.

Powrót do kraju
Wszystko dobre, co się dobrze kończy
Przed wyjazdem z hotelu należy pamiętać o:
* wyjęciu z sejfu hotelowego zdeponowanych w nim rzeczy;
* przymocowaniu do bagażu etykietek z imieniem i nazwiskiem;
* opuszczeniu pokoju zazwyczaj do godziny 12.00, tak aby pozostawić obsłudze hotelu czas na przygotowanie pokoi dla nowych gości;
* uregulowaniu rachunku w recepcji
* sprawdzeniu godziny wyjazdu z hotelu na tablicy informacyjnej

Przepisy celne
W odniesieniu do podróżnych, przybywających z terytorium państwa trzeciego (spoza Unii Europejskiej) na obszar celny Wspólnoty, zwolnione z należności celnych przywozowych są towary znajdujące się w ich bagażu osobistym, pod warunkiem, że przywóz tych towarów nie ma charakteru handlowego. Bagaż osobisty przy tym oznacza bagaż, który podróżny jest w stanie przedstawić organom celnym przy wjeździe na obszar celny Wspólnoty, jak również każdy bagaż przedstawiony tym samym organom w późniejszym terminie pod warunkiem, że możliwe jest przedłożenie dowodu na to, że przy wyjeździe podróżnego z kraju trzeciego bagaż został zarejestrowany, jako bagaż towarzyszący, przez firmę, która dokonała jego przewozu do Wspólnoty z państwa trzeciego, z którego podróżny przybył.
Podróżnych, którzy ukończyli 17 rok życia, obowiązują następujące normy ilościowe i wartościowe na przywóz ze zwolnieniem z należności celnych przywozowych niżej wymienionych towarów:
1) wyroby tytoniowe:
- 200 papierosów, lub
- 100 cygaretek (cygar o masie nie przekraczającej 3g/szt), lub
- 50 cygar, lub
- 250 g tytoniu do palenia;
lub proporcjonalna ilość tych różnych wyrobów w zestawie;
2) spirytus i napoje alkoholowe:
a) napoje otrzymywane w wyniku destylacji i napoje spirytusowe o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu powyżej 22 %; alkohol etylowy nieskażony o objętościowej mocy alkoholu wynoszącej 80% obj. lub więcej: 1 litr, lub
b) napoje powstałe w wyniku destylacji i napoje spirytusowe, aperitify na bazie wina lub alkoholu, tafia, sake lub podobne napoje o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu nie przewyższającej 22 %; wina musujące, wina likierowe: 2 litry,
c) lub proporcjonalna ilość tych różnych wyrobów w zestawie
d) wina: 2 litry
Ponadto podróżny będzie mógł przywieźć nie więcej niż 50 gramów perfum i nie więcej niż 0,25 litra wód toaletowych, a produktów leczniczych - w ilości przeznaczonej na własne potrzeby.
Oprócz towarów, o których mowa wyżej, podróżny będzie mógł przywieźć rzeczy o łącznej wartości nieprzekraczającej 175 euro, a jeżeli nie ukończył 15 roku życia - 90 euro.
Inne, niższe normy, obowiązują podróżnych mających miejsce zamieszkania w strefie nadgranicznej, pracowników strefy nadgranicznej oraz członków załóg środków transportu wykorzystywanych w ruchu między krajami trzecimi a Wspólnotą. W odniesieniu do takich osób obowiązują następujące normy ilościowe niżej wymienionych towarów:
1) wyroby alkoholowe:
a) napoje powstałe w wyniku destylacji i napoje spirytusowe o rzeczywistej mocy objętościowej alkoholu powyżej 22%, alkohol etylowy nieskażony o objętościowej mocy alkoholu wynoszącej 80% i więcej - 0,5 litra, lub
b) napoje powstałe w wyniku destylacji i napoje spirytusowe, aperitify na bazie wina lub alkoholu, ratafia, sake lub podobne napoje o rzeczywistej mocy objętościowej alkoholu nie przewyższającej 22%, wina musujące, wina wzmocnione - 0,5 litra i
c) wina niemusujące - 0,5 litra;
2) tytoń i wyroby tytoniowe:
a) papierosy - nie więcej niż 20 sztuk albo
b) cygaretki (cygara o ciężarze nieprzekraczającym 3 g) - nie więcej niż 15 sztuk, albo
c) cygara - nie więcej niż 5 sztuk, albo
d) tytoń, tabaka - nie więcej niż 20 g,
3) perfumy - nie więcej niż 25 gramów; wody toaletowe - nie więcej niż 0,1 litra,
4) produkty lecznicze - w ilości przeznaczonej na potrzeby osobiste podróżnego.
Ponadto łączna wartość zwolnionych od należności przywozowych towarów, innych niż wymienione powyżej, przywożonych przez podróżnego z ww. grup osób, nie może przekraczać równowartości 80 euro.